STRUISVOGEL

Hoe zie ik er uit?

Kleurverschil…
Struisvogels zijn de grootste vogels die er bestaan. Het mannetje kan bijna drie meter hoog worden. De struisvogel heeft een lange nek en lange, sterke poten. Zijn nek en kop zijn bedekt met korte, haarachtige veren.
Het lichaam van het mannetje is bedekt met een zwart verendek, het uiteinde van de vleugelveren is wit. Het vrouwtje is kleiner en is bruin/grijs van kleur.

Stevige poten…
Met zijn sterke poten kan de struisvogel wel 70 km per uur rennen. Hij maakt stappen van 3,5 meter. Ook gebruikt de struisvogel zijn poten als wapen. Zodra de struisvogel zich bedreigd voelt, trapt hij met zijn sterke poten naar voren. Deze poten lijken meer op een hoef dan op een vogelpoot. Ze hebben namelijk maar twee tenen en één grote, scherpe nagel.

Waar woon ik?

Uitkijkposten…
De struisvogel leeft in grote delen van Afrika. Hij komt voor op de savannes en op uitgestrekte zandvlakten. Grote groepen struisvogels zwerven vaak door het landschap, op zoek naar voedsel. Omdat de struisvogels zo groot zijn en goede ogen hebben, zijn zij vaak de schildwacht voor andere dieren. De struisvogels zien het gevaar als eerste aankomen en laten dit met luide keelklanken weten. Zo waarschuwen ze niet alleen andere struisvogels, ook andere dieren weten zo wanneer ze moeten vluchten. Struisvogels leven vaak in gezelschap van antilopen, giraffen en zebra's.

Wat eet ik?

Alleseter…
De struisvogel eet veel verschillende dingen. Zijn menu bestaat voornamelijk uit gras, wortels, zaden en bladeren. Soms jaagt hij op kleinere dieren, zoals insekten. Het voedsel is afhankelijk van het gebied waar de struisvogel woont. De struisvogel kan goed een tijd zonder water en kan daardoor lang in droge gebieden overleven. Hij heeft dan genoeg aan het water dat hij uit zijn voedsel haalt.

Stenen eten…
Struisvogels slikken ook wel eens steentjes in. Soms zelfs met opzet. De steentjes hebben dezelfde taak als onze kiezen. Wij vermalen ons voedsel met onze kiezen maar (struis)vogels hebben geen tanden en kiezen. De steentjes vermalen in de kauwmaag dus de harde voedseldelen waardoor die makkelijker verteerd worden.

Mijn familie en ik

Lopen in plaats van vliegen...
De struisvogel behoort tot de familie van de loopvogels. Deze naam hebben zij niet voor niets gekregen. In de loop der jaren hebben zij het vliegen verleerd. Struisvogels zien er net zo uit als vogels. In plaats van sterke vleugels hebben deze vogels echter sterke poten. Struisvogels zijn veel te zwaar om te vliegen. Ook is hun verenkleed hier niet op gebouwd. Andere loopvogels zijn o.a. de nandoe, kasuaris en de emoe.

Sjansen en dansen…
Een mannetjesstruisvogel heeft vaak meerdere vrouwtjes. Van deze vrouwtjes is er één de baas en de andere zijn de 'bijhennen'. Om geschikte partner(s) te vinden, voeren de mannen een dans op waaraan de vrouwtjes mee doen. Dit wordt ook wel 'baltsen' genoemd. Nadat de partners gekozen zijn, paren de vogels.

Veel vrouwen, veel eieren…
Alle vrouwtjes van een mannetje leggen de eieren in één nest. Dit is een kuil in het zand. Het mannetje is het grootste gedeelte van de dag en nacht aan het broeden. Op het heetst van de dag neemt het belangrijkste vrouwtje het over. Wanneer ze dat doet schuift ze haar eigen eieren naar het midden. De eieren van de bijhennen komen dan meer aan de buitenkant te liggen. De eieren in het midden van het nest hebben de meeste kans om uit te komen, want daar is het het warmst.

Een struisvogelei is enorm groot. Het weegt ongeveer net zoveel als 25 kippeneieren. De eierschaal is zo dik en stevig dat het soms dagen duurt voor een jong door de dikke schaal heen heeft gepikt. Na 42 dagen broeden komt het kuiken eruit. De jongen groeien daarna ongeveer een centimeter per dag.

Alles door elkaar…
Een struisvogeltroep bestaat vaak uit een grote verzameling van families, koppels en alleenstaande vogels van alle leeftijden. De jongen van verschillende families zitten bij elkaar in een soort crèche. Alle jongen worden door de verschillende struisvogel-ouders opgevoed.

Help!

Wel in kwekerijen, niet zoveel in het wild…
Vroeger waren struisvogelveren heel erg gewild. Ze werden vooral gebruikt als versiering op dameshoeden. In die tijd werden er struisvogelfarms opgericht. Hier worden de dieren gefokt, waarna de huid tot leer verwerkt wordt en de veren gebruikt worden ter versiering. Deze struisvogelfarms bestaan nog steeds in Zuid-Afrika, de Verenigde Staten en ook in Nederland. Tegenwoordig wordt ook het vlees gegeten. In een aantal delen van Afrika is de struisvogel reeds uitgeroeid. Nu wordt er geprobeerd de vogel weer uit te zetten in Israël en Jordanië.

Wist jij dat?

...struisvogels hun kop niet in het zand steken?
Iedereen kent wel het verhaal dat struisvogels de kop in het zand steken als zij bang zijn. Dit is niet waar. Dit verhaal is waarschijnlijk ontstaan omdat een struisvogel vaak 'verdwijnt' bij gevaar. Hij ligt dan met gestrekte hals plat op de grond om niet gezien te worden. Hij lijkt net op een zandheuvel. Als je dichterbij komt, springt hij op en rent snel weg.

...de struisvogelfamilie al heel oud is?
Het oudste fossiel dat ooit is gevonden, is ongeveer 50 tot 60 miljoen jaar oud. Sinds het begin van de geschiedenis hebben struisvogels hun sporen nagelaten. De oude Egyptenaren gebruikten de eieren al voor het maken van allerlei gebruiksvoorwerpen. In de Romeinse tijd werd gebraden struisvogel als een passend hoofdgerecht voor de keizerlijke feesten beschouwd.

© 2007 Nederlandse Vereniging van Dierentuinen